อย่าได้ถอนทิ้ง! “ลูกใต้ใบ”ตำหรับยาอายุรเวท สรรพคุณดีงามบำรุงตับ-น้ำตาลในเลือด แค่ทำตามวิธีง่ายๆใครก็ทำได้!

ลูกใต้ใบ หลายคนอาจคุ้น ๆ ชื่อสมุนไพรชนิดนี้อยู่บ้าง เพราะมีการนำลูกใต้ใบมาสกัดเป็นสมุนไพรในรูปของแคปซูล สะดวกและง่ายต่อการรับสรรพคุณของลูกใต้ใบมากขึ้น ซึ่งแสดงให้เห็นได้ว่า ลูกใต้ใบ สรรพคุณคงไม่ใช่ย่อยเหมือนกัน งั้นวันนี้เรามาทำความรู้จักสมุนไพรไทยที่มีสรรพคุณเป็นยารักษาโรคอย่าง “ลูกใต้ใบ” กันค่ะว่า ลูกใต้ใบ สรรพคุณจะเด็ดดวงขนาดไหนนะ

ลูกใต้ใบ ในหลาย ๆ ชื่อเรียกขาน ลูกใต้ใบมีอยู่หลายชื่อด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นมะขามป้อมดิน (ภาคเหนือ), หญ้าใต้ใบ (นครสวรรค์ อ่างทอง ชุมพร), หญ้าใต้ใบขาว (สุราษฎร์ธานี), ไฟเดือนห้า (ชลบุรี), หมากไข่หลัง (เลย), จูเกี๋ยเช่า (จีน) หรือลูกใต้ใบ ภาษาอังกฤษว่า Tamalaki, Hazardana หรือ Egg woman plant ซึ่งเป็นชื่อสามัญของลูกใต้ใบ

ลูกใต้ใบ ลักษณะทางพฤกษศาสตร์เป็นอย่างไร ลูกใต้ใบเป็นไม้ล้มลุก สูงประมาณ 10-60 เซนติเมตร ทุกส่วนมีรสขม โดยใบเป็นใบประกอบแบบขนนกชั้นเดียวปลายคี่ มีใบย่อย 23-25 ใบ ปลายใบมนกว้างโคนแคบ ขนาดใบประมาณ 0.40 X 1.00 เซนติเมตร โคนก้านใบติดกับลำต้นที่มีสีม่วงแดง

ลูกใต้ใบมีรสขมจัด สรรพคุณในตำรายาไทยบอกว่ามีสรรพคุณในการช่วยลดไข้ทุกชนิด (ไข้หวัด ไข้ทับระดู ไข้จับสั่น) ช่วยแก้หวัด แก้ไอ แก้ร้อนในกระหายน้ำได้ด้วย และใช้ขับระดูขาว แก้น้ำดีพิการ แก้ดีซ่าน แก้ขัดเบา ขับปัสสาวะ แก้นิ่ว แก้บวม แก้กามโรค แก้ปวดฝี แก้ท้องเสีย บำรุงธาตุ

สรรพคุณของลูกใต้ใบ หลายคนอาจคิดว่าเป็นสมุนไพรแก้หวัด ลดไข้ได้เท่านั้น แต่จริง ๆ แล้วลูกใต้ใบ สรรพคุณมากมายกว่าที่คิดเยอะเลยล่ะ โดยสรรพคุณของลูกใต้ใบ มีดังนี้

1. สมุนไพรแก้ไข้ เป็นสรรพคุณแรก ๆ ของลูกใต้ใบที่คนรู้จักกันมากที่สุดก็ว่าได้ เพราะลูกใต้ใบเป็นสมุนไพรแก้ไข้ได้แทบทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็นไข้หวัด ไข้ทับระดู หรือแม้กระทั่งไข้จับสั่น อีกทั้งลูกใต้ใบยังมีสรรพคุณลดความร้อนในร่างกาย ช่วยให้อาการไข้ดีขึ้นได้ โดยวิธีการใช้ลูกใต้ใบแก้ไข้ ให้นำต้นสด 1 กำมือ ต้มกับน้ำปริมาณ 2 ถ้วยแก้ว จากนั้นเคี่ยวจนเหลือน้ำ 1 1/2 ถ้วยแก้ว ทิ้งไว้จนอุ่นพอจิบได้ แล้วรับประทานครั้งละครึ่งถ้วยแก้ว

2. แก้ไอ ใบอ่อนของต้นใต้ใบมีสรรพคุณแก้ไอในเด็ก โดยนำใบอ่อนของต้นใต้ใบ 1 กำมือ ต้มกับน้ำ 2 แก้ว เคี่ยวจนเหลือน้ำ 1 1/2 แก้วแล้วจิบแก้ไอ อีกทั้งน้ำต้มใบอ่อนของลูกใต้ใบยังช่วยแก้ร้อนในกระหายน้ำได้อีกด้วย

3. ขับปัสสาวะ ต้นของลูกใต้ใบมีสรรพคุณขับปัสสาวะ มีฤทธิ์แก้ขัดเบา ขับระดูขาว แก้น้ำดีพิการ แก้กามโรค และแก้ท้องเสียได้ โดยนำต้นสดมาต้มกับน้ำแล้วดื่มเช่นเดิม นอกจากนี้หมอยาพื้นบ้านในแถบประเทศบราซิลและสเปน ยังนิยมนำรากของลูกใต้ใบมาใช้ขับนิ่ว รักษานิ่วในถุงน้ำดีและนิ่วในไตได้ อีกทั้งยังนำรากของลูกใต้ใบไปใช้รักษาอาการมีไข่ขาวในปัสสาวะ อาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ ทางเดินปัสสาวะอักเสบ ลดอาการบวม รวมไปถึงช่วยคนที่เป็นโรคเกาต์ขับกรดยูริกออกทางปัสสาวะได้อีกด้วย

4. ลูกใต้ใบ บำรุงตับ หมอยาจีนเชื่อว่า การรับประทานลูกใต้ใบจะช่วยกำจัดพิษออกจากตับ รักษาอาการดีซ่าน และช่วยบำรุงตับให้ดีขึ้น โดยจะนำลูกใต้ใบไปต้มกินเป็นยารักษาอาการดีซ่าน ตัวเหลือง ตาเหลือง นอกจากนี้ยังมีผลการวิจัยจากคณะแพทย์ศาสตร์ สถาบันวิจัยมะเร็งแห่งฟิลาเดลเฟีย สหรัฐอเมริกา และคณะแพทย์ศาสตร์อินเดียแห่งเมืองมีคราส ซึ่งพบว่า สารสกัดจากลูกใต้ใบมีฤทธิ์บำรุงตับสูงกว่าสมุนไพรชนิดอื่นที่นำมาทดลองพร้อมกัน โดยจากการทดลองพบว่า สารสกัดจากลูกใต้ใบช่วยยับยั้งการสังเคราะห์ดีเอ็นเอของไวรัสตับอักเสบได้ดี

นอกจากนี้ในตำราอายุรเวทอินเดียยังพบว่ามีการนำลูกใต้ใบมารักษาอาการดีซ่านมานานกว่า 2,000 ปี อีกทั้งยังพบว่าประเทศจีน ฟิลิปปินส์ คิวบา ไนจีเรีย แอฟริกาตะวันออกและตะวันตก อเมริกาใต้และอเมริกากลาง ก็มีตำรายาสมุนไพรลูกใต้ใบช่วยแก้อาการดีซ่านด้วยเช่นกัน

5. ขับประจำเดือน สำหรับสาว ๆ ที่มีประจำเดือนมาไม่ปกติ ลูกใต้ใบช่วยแก้ปัญหาโลกแตกนี้ได้ค่ะ เพราะลูกใต้ใบมีสรรพคุณเป็นยาชั้นดีในการช่วยขับประจำเดือน โดยแค่นำต้นลูกใต้ใบมาต้มกิน ก็จะช่วยปรับสมดุลเลือดลมในร่างกายเราได้ ทว่าสาว ๆ ที่ประจำเดือนมามากกว่าปกติ ให้นำรากสดของลูกใต้ใบมาตำผสมกับน้ำซาวข้าว แล้วคั้นเอาแตน้ำมาดื่ม ซึ่งจะช่วยให้ประจำเดือนมาเป็นปกติ ส่วนผู้ที่เป็นไข้ทับระดู ก็นำลูกใต้ใบทั้ง 5 มาล้างน้ำสะอาด นำมาตำผสมเหล้าขาว คั้นเฉพาะน้ำยามาดื่มครั้งละ 1 ถ้วยชา

6. ควบคุมระดับน้ำตาล มีการวิจัยทางเภสัชวิทยาพบว่า สารสกัดของลูกใต้ใบมีฤทธิ์ลดระดับน้ำตาลในเลือดได้ แต่มีข้อแนะนำสำหรับผู้ป่วยเบาหวานว่า ต้องรับประทานยาแผนปัจจุบันตามแพทย์สั่ง และหมั่นตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดอย่างสม่ำเสมอด้วย

7. รักษาแผลอักเสบ แก้ร้อนใน นอกจากลูกใต้ใบจะสามารถแก้ไข้ได้แล้ว ยังมีงานวิจัยพบว่า ลูกใต้ใบสามารถแก้อาการปวดข้อ อาการอักเสบต่าง ๆ ได้ โดยทางภาคเหนือมักจะใช้ยอดอ่อนมาต้มกับน้ำแล้วดื่มรักษาอาการปวดกระดูก ปวดข้อ หรือใช้ใบอ่อนมาตำพอกรักษาแผลอักเสบ เพื่อให้แผลอักเสบแห้งเร็วขึ้น

8. แก้ปวด ลูกใต้ใบเป็นสมุนไพรแก้ปวดเมื่อยด้วยเช่นกัน โดยลูกใต้ใบมีสรรพคุณแก้ปวดหลัง ปวดเอว ปวดเมื่อย ส่วนวิธีใช้ก็ไม่ยากค่ะ เพียงนำลูกใต้ใบมาล้างน้ำ และสับเป็นชิ้นเล็ก ๆ ตากแดดให้แห้ง ต้มใส่หม้อดิน นำมาดื่มแทนน้ำชาเท่านั้นเอง หรืออีกวิธีคือใช้ต้นสด ๆ ตำผสมกับเหล้า แล้วนำมาพอกแก้ฟกช้ำ ปวดบวมได้

9. แก้คัน ตำใบของลูกใต้ใบผสมกับเกลือเพียงเล็กน้อย พอละเอียดแล้วนำน้ำที่คั้นได้จากการตำมาทาผิวหนังบริเวณที่มีอาการคัน สารในใบของลูกใต้ใบจะช่วยแก้คันได้

10. รักษาโรคเริม โดยใช้ลูกใต้ใบประมาณ 5 ใบ ตำผสมกับเหล้าแล้วคั้นเอาแต่นำมา จากนั้นใช้สำลีชุบน้ำยามาแปะตรงที่เป็นเริม เพื่อให้รู้สึกเย็น แล้วอาการเริ่มจะทุเลา

ลูกใต้ใบ ผลข้างเคียงก็มีนะ
แม้ลูกใต้ใบจะมีสรรพคุณมากมาย และเพียงแค่นำต้นลูกใต้ใบหรือใบลูกใต้ใบมาต้มดื่มก็สามารถช่วยรักษาอาการต่าง ๆ ได้ แต่หนึ่งข้อที่ควรระวังก็คือ ห้ามใช้ลูกใต้ใบกับหญิงมีครรภ์ เพราะลูกใต้ใบมีสรรพคุณในการขับประจำเดือน ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายกับหญิงมีครรภ์ได้ นอกจากนี้ยังมีการศึกษาพบว่า ลูกใต้ใบมีฤทธิ์ป้องกันการแข็งตัวของเลือด คล้ายกับฤทธิ์ของยาแอสไพรินแต่มีความเข้มข้นน้อยกว่า ดังนั้นจึงไม่แนะนำให้กินลูกใต้ใบติดต่อกันนาน ๆ โดยในบางตำรามีการระบุให้กินลูกใต้ใบติดต่อกันนานสุดเพียง 1 สัปดาห์เท่านั้น

และควรเว้นระยะสักพัก จึงกลับมารับประทานต้นใต้ใบใหม่ อย่างไรก็ตาม ขึ้นชื่อว่าสมุนไพรก็ไม่ได้มีแต่ข้อดี ทว่าถ้าใช้เกินขนาด หรือใช้สมุนไพรอย่างไม่เหมาะสมก็อาจเกิดอันตรายมากกว่าได้สุขภาพที่ดี โดยเฉพาะผู้ป่วยที่เป็นโรคเกี่ยวกับตับ โรคไตก็ควรปรึกษาแพทย์ หรือเภสัชกรก่อนใช้ยาต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นยาแผนปัจจุบัน หรือยาสมุนไพร เพราะอาจเกิดผลไม่ดีต่อสุขภาพได้นะคะ

หากผู้อ่านสนใจใช้ลูกใต้ใบ สามารถใช้ต้นสดๆ ปรุงเป็นยาได้เลย วิธีง่ายๆ เพียงนำมาทั้งต้นล้างน้ำให้สะอาด นำมาต้มหรือชงกิน ถ้าปรุงยากันตามตำราแล้ว การใช้เพื่อรักษาโรคจะใช้ลูกใต้ใบสดๆ ทั้งห้า (คือใช้ทั้งต้น รวมใบ ดอก ลูก ลำต้น และรากนั่นเอง) หนึ่งกำมือ (ถ้าต้นแห้งก็กะประมาณเหลือครึ่งหนึ่ง) ผสมน้ำ 3 แก้ว นำมาต้มเคี่ยวไปเรื่อยๆ ให้เหลือ 1 แก้ว

มีสรรพคุณใช้ในการแก้ไข้ แก้ดีซ่าน กินละครั้งละ 1/2-1 แก้ว วันละ 3-4 เวลาก่อนอาหาร แต่ถ้าคนที่รู้จักสรรพคุณลูกใต้ใบอย่างดีก็จะรู้ว่าใช้เพื่อบำรุงร่างกาย แก้ปวดเมื่อยปวดหลัง ปวดเอวได้ด้วย ดังนั้น ให้นำมาชงน้ำกินแบบน้ำชา

ข้อมูลและภาพจาก:siamvariety

Leave a Comment